Wiedza na temat problemów psychicznych jest coraz szerzej dostępna, a do chorób takich jak zaburzenia lękowe czy alkoholizm przyznają się także osoby znane i lubiane. Wielu z nas wie dzięki temu, na czym polegają napady paniki lub jak rozpoznać depresję. Ta ostatnia jest jednak zdradliwa i może mieć wiele twarzy.
Depresja wysoko funkcjonująca, nazywana też maskowaną, rzadko przejawia się brakiem motywacji do działania czy izolowaniem się od otoczenia. Nie umniejsza to jednak cierpienia pacjentów, a osoby z nią się zmagające również potrzebują fachowej pomocy.
Kto choruje na depresję wysoko funkcjonującą?
Depresja to egalitarna choroba. Zachorować może każdy, w każdym momencie życia, niezależnie od statusu materialnego lub sytuacji rodzinnej. Pewne grupy ludzi są jednak szczególnie narażone na konkretne typy zaburzeń nastroju. Ryzyko wystąpienia maskowanej depresji (która jest zdecydowanie częstsza, niż klasyczna forma tej choroby) dotyczy szczególnie mocno:
- osób między 20 a 40 rokiem życia;
- perfekcjonistów, wymagających od siebie maksymalnego zaangażowania w każdy aspekt życia;
- ludzi bardzo ambitnych, na wysokich stanowiskach;
- osób nauczonych ukrywania emocji (zwłaszcza trudnych, takich jak smutek, złość), z tendencją do analizowania wydarzeń i relacji przez pryzmat intelektu.
Maskowana depresja – objawy
Trzeba pamiętać, że w depresji wysoko funkcjonującej na ogół nie mamy do czynienia z typowymi objawami, takimi jak wycofanie z życia społecznego, brak energii, apatia. Patrząc na osobę zmagającą się z tym zaburzeniem, możemy odnieść wrażenie, że wszystko jest w porządku, a nawet znakomicie. Pacjenci z maskowaną depresją to często tzw. „ludzie sukcesu”, postrzegani przez otoczenie jako energiczni, towarzyscy, dobrze zorganizowani, odnoszący sukcesy. To jednak pozory. Depresja wysoko funkcjonująca skutkuje realnym, choć dobrze ukrywanym cierpieniem, które może prowadzić nawet do zachowań samobójczych.
Możesz podejrzewać depresję wysoko funkcjonującą u kogoś bliskiego lub u siebie, jeżeli zaobserwujesz kilka z poniższych objawów:
- dolegliwości somatyczne (bóle, zawroty głowy, problemy żołądkowe) bez medycznej przyczyny;
- zmiany apetytu, rytmu snu, libido;
- narastające problemy z koncentracją i pamięcią;
- chroniczne zmęczenie;
- drażliwość, wybuchy złości, agresja werbalna;
- kłopoty z podejmowaniem decyzji, unikanie sytuacji, w których jest to konieczne;
- brak radości z sukcesów;
- nadmierne poczucie obowiązku, branie na siebie zbyt wiele, mimo zmęczenia;
- poczucie winy i nadmierna samokrytyka.
W sytuacji takiej, jak maskowana nieleczona depresja, objawy stopniowo narastają, wciąż jednak mogą być słabo uchwytne dla otoczenia. Z tego powodu niezbędna jest fachowa diagnoza, która pozwala rozpocząć odpowiednie leczenie.
Co warto wiedzieć o leczeniu depresji maskowanej
Terapia wysoko funkcjonującej depresji musi być poprzedzona diagnozą. Ponieważ jej objawy bywają niespecyficzne, nie jest to łatwe zadanie i może wymagać kilku spotkań ze specjalistą – psychiatrą lub psychologiem. Pomyśl o takiej konsultacji, jeśli podejrzewasz problem u siebie lub zaproponuj wizytę u fachowca bliskiej osobie, u której obserwujesz niepokojące objawy. Jest to o tyle istotne, że pacjenci z tym zaburzeniem nastroju często udają, że wszystko jest w porządku, nawet sami przed sobą, a to z kolei blokuje przed szukaniem pomocy.
Jak wygląda leczenie, gdy potwierdzi się diagnoza depresji wysoko funkcjonującej? Najważniejszym elementem jest psychoterapia. Za nurty skuteczne w tym przypadku uznaje się m.in. podejście poznawczo-behawioralne, jak również terapię ericksonowską, skoncentrowaną na zasobach. Wskazane są systematyczne spotkania z terapeutą, wiadomo jednak, że chorzy na maskowaną depresję to często ludzie zapracowani, ciągle “w biegu”. W takiej sytuacji dobrym rozwiązaniem może być psychoterapia online, która pozwala łatwiej wpleść sesję terapeutyczną w zapełniony kalendarz.
W szczególnie trudnych przypadkach może być zalecane wsparcie farmakologiczne, o którym decyduje psychiatra.
Jeśli pozornie wszystko jest w porządku, a mimo to czujesz, że coś nie pozwala Ci w pełni cieszyć się życiem, nie czekaj. Już dziś zrób pierwszy krok i umów się na konsultację z psychoterapeutą.