Choć niechętnie się do tego przyznajemy, niemal wszyscy nadużywamy sprzętów takich jak komputer czy telefon komórkowy; spędzamy też mnóstwo czasu w internecie. Na szczęście w wielu przypadkach takie nadmierne korzystanie nie nosi znamion uzależnienia. Łatwo można jednak przekroczyć granicę i stracić kontrolę.
Jak rozpoznać oznaki uzależnienia od internetu i kiedy zgłosić się po pomoc?
Co to jest uzależnienie od internetu?
Zanim przyjrzymy się bliżej, jakie dokładnie są objawy uzależnienia od internetu, a także np. gier komputerowych, warto rozumieć, czym w ogóle jest uzależnienie.
Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych jako uzależnienie rozumiemy zespół objawów (psychologicznych, fizjologicznych i behawioralnych), które rozwijają się w wyniku używania substancji lub wykonywania czynności.
Uzależnienie od internetu (siecioholizm) charakteryzuje się tym, że osoba spędza na korzystaniu z komputera i stron internetowych coraz więcej czasu, mimo negatywnych konsekwencji takiego działania. Co szczególnie powinno nas zaniepokoić, jeżeli podejrzewamy u kogoś problem siecioholizmu?
Uzależnienie od internetu – objawy
Do najważniejszych oznak uzależnienia od internetu należą:
- odczuwanie przymusu korzystania z komputera, internetu, prowadzące do utraty kontroli nad czasem spędzonym online;
- stopniowe, lecz zauważalne wydłużanie czasu korzystania z komputera, internetu;
- zaabsorbowanie siecią do tego stopnia, że myśli o niej towarzyszą niemal przez cały czas, także podczas bycia offline;
- utrata zainteresowania sprawami codziennymi, rzeczywistością poza siecią;
- spadek aktywności fizycznej oraz zaangażowania w inne dotychczasowe hobby;
- nieudane próby ograniczenia czasu korzystania z urządzeń elektronicznych i internetu;
- w przypadku niemożności korzystania z sieci – wystąpienie objawów odstawiennych, takich jak niepokój, irytacja, przygnębienie;
- ignorowanie ujemnych skutków: pogorszenia relacji społecznych, spadku formy fizycznej, problemów w pracy.
Podobnie przebiega uzależnienie od gier – objawy są analogiczne.
Czym może skutkować siecioholizm?
Wszyscy wiemy, jak tragiczne efekty pociąga za sobą uzależnienie od narkotyków czy alkoholizm. Często natomiast mamy tendencję do bagatelizowania nałogowego korzystania z sieci www. Niesłusznie. Warto wiedzieć, jakie są skutki uzależnienia od internetu, aby w pełni zdawać sobie sprawę z powagi problemu.
Ponieważ jednym z symptomów jest spędzanie ogromnej ilości czasu przed komputerem, szybko zaczyna go brakować na inne sprawy. Osoba uzależniona zaniedbuje obowiązki domowe, porzuca zainteresowania, spędza coraz mniej chwil z bliskimi. Dalszymi konsekwencjami są m.in. rozluźnienie relacji w rzeczywistym świecie (w tym rozpady związków), izolacja społeczna, spadek możliwości poznawczych, kłopoty w pracy.
Innym rodzajem skutków uzależnienia od internetu są problemy zdrowotne. W wyniku spędzania wielu godzin przed ekranem komputera lub telefonu pojawić się mogą:
- rozregulowanie cyklu dobowego;
- spadek odporności, większa podatność na infekcje;
- związane z brakiem aktywności fizycznej rosnące ryzyko nadwagi, problemów z krążeniem i układem kostnym, cukrzycy;
- utrwalenie niewłaściwej postawy ciała;
- przeciążenie wzroku, aż do pogorszenia jego ostrości.
Dodatkowo w przypadku uzależnienia od robienia zakupów online, korzystania z płatnej pornografii czy hazardu w internecie, dotkliwym skutkiem mogą się okazać problemy finansowe.
Jak pomóc osobie uzależnionej od internetu/komputera?
Jeśli u kogoś bliskiego lub u siebie podejrzewasz uzależnienie od komputera (objawy nie muszą być ekstremalnie nasilone, by mówić o problemie), nie wahaj się szukać pomocy. Lepiej skonsultować się ze specjalistą “na wyrost”, niż żałować, że w porę nie podjęło się odpowiednich kroków.
Jak w przypadku każdego nałogu, kluczowa jest motywacja osoby uzależnionej. Jeśli nie dostrzega ona problemu, nie czuje potrzeby zmiany, może być trudno namówić ją na terapię. Z pewnością jednak warto rozmawiać, starając się przedstawiać negatywne skutki nadużywania komputera i internetu, których uzależniony może nie zauważać. Jeśli uda się namówić bliską osobę choć na jednorazową konsultację u specjalisty, można mieć nadzieję, że będzie to pierwszy mały kroczek do zmiany.
Być może Ty sama lub sam czujesz, że masz problem i znajdujesz się na tej stronie po wpisaniu w wyszukiwarkę np. „uzależnienie od komputera – leczenie”. Pamiętaj, najtrudniejszy jest pierwszy krok, a Ty masz go już za sobą. Jeśli zaczynasz rozumieć, że być może tracisz kontrolę nad korzystaniem z sieci i potrzebujesz fachowego wsparcia, warto iść za ciosem i pomyśleć o podjęciu terapii.
Metody leczenia uzależnienia od internetu
Leczenie siecioholizmu jest złożonym procesem i obejmuje różnorodne działania. Najważniejszym elementem jest psychoterapia. W przypadku uzależnień za skuteczny uznaje się przede wszystkim nurt poznawczo-behawioralny. Wskazane jest również podjęcie psychoterapii towarzyszących trudności społecznych i emocjonalnych.
Nieodzowne są ponadto:
- stopniowe ograniczanie czasu spędzanego w sieci;
- jeśli to możliwe – całkowite zaprzestanie korzystania ze stron najbardziej atrakcyjnych dla Pacjenta;
- znalezienie nowych zainteresowań, niezwiązanych z komputerem;
- wsparcie najbliższych.
Jeżeli i Ciebie dotyczy siecioholizm lub uzależnienie od gier komputerowych, już dziś umów się na konsultację ze specjalistą.